Oaza II stopnia

(164 - kwiecień 2009)

z cyklu "Skarbnica Kościoła"

Ordynariat Polowy WP

Marta Dalgiewicz

To specyficzna diecezja, bo swym zasięgiem obejmuje nie tylko całą Polskę, ale i świat. Mowa o diecezji polowej. Ordynariat Wojska Polskiego został powołany do istnienia 90 lat temu, jednak w czasach komunizmu jego działalność była zawieszona. Diecezję wojskową przywrócono dopiero w 1991 r.

Duszpasterstwo wojskowe w formie zorganizowanej pojawiło się w armii polskiej u schyłku XVII wieku. Ale dopiero 5 lutego 1919 r. Stolica Apostolska powołała w Polsce Biskupstwo Polowe. Pierwszym biskupem polowym Wojska Polskiego papież Benedykt XV mianował bp. Stanisława Galla, sufragana archidiecezji warszawskiej. Stworzył on podwaliny struktury ordynariatu. Na skutek konfliktu z władzami wojskowymi w 1933 r. złożył rezygnację ze stanowiska biskupa polowego Wojska Polskiego. Drugim biskupem polowym Wojska Polskiego został w 1933 roku ks. Józef Gawlina. Kontynuował on dzieło swego poprzednika. 1 września 1939 roku, ogłosił list pasterski, w którym napisał m.in.: „Ręce nasze są czyste. Nie z naszej winy wybuchła wojna. (...) Wojna nasza - to wojna święta. Oczyśćcie więc serca i uświęćcie dusze wasze. Bądźcie godnymi bojownikami Boga i Polski”.

Po roku 1945 władze komunistyczne nie zezwoliły na odtworzenie Biskupstwa Polowego, lecz nie zdecydowały się na całkowitą likwidację duszpasterstwa wojskowego. Dla władz PRL istnienie Generalnego Dziekanatu WP było jedną z oznak rzekomej tolerancji i swobód religijnych w Polsce. Równocześnie jednak starano się ograniczyć do minimum kontakty kapelanów z żołnierzami. Nie było mowy o regularnym odprawianiu mszy św. dla wojska. Chodzenie do kościoła w mundurze lub ochrzczenie dziecka groziło wstrzymaniem awansu przez nadgorliwych przełożonych.

Po pięćdziesięcioletniej przerwie sytuacja polityczna Polski umożliwiła przywrócenie Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego. Ojciec Święty Jan Paweł II wydał 21 stycznia 1991 roku dekret przywracający diecezję wojskową oraz bullę w sprawie nominacji ks. Sławoja Leszka Głodzia na biskupa polowego. Miesiąc później wszedł w życie statut Ordynariatu Polowego. Katedrą polową został ustanowiony kościół garnizonowy pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Warszawie.

Ordynariat Polowy Wojska Polskiego rozpoczął swoje funkcjonowanie 31 stycznia 1991 roku. W 1998 roku Kongregacja ds. Biskupów zrównała jurysdykcję biskupa polowego z jurysdykcją biskupa diecezjalnego. Czwartym pasterzem Kościoła w Wojsku Polskim został ks. Tadeusz Płoski, który przyjął w katedrze polowej święcenia biskupie i odbył uroczysty ingres 30 października 2004 r.

Obecnie diecezja polowa liczy 92 parafie, w tym jedną zagraniczną - w Mons w Belgii, przy kwaterze SHAPE (Polskie Duszpasterstwo Wojskowe dla Polskiego Przedstawicielstwa Wojskowego przy Komitecie Wojskowym NATO). W Ordynariacie Polowym Wojska Polskiego pełni posługę 176 kapelanów zawodowych (duchownych będących jednocześnie oficerami zawodowymi w Wojsku Polskim) i 12 kapelanów pomocniczych (duchownych, którzy wykonują stałe zadania we własnej diecezji lub zakonie, pełniąc dodatkowo posługę w Wojsku Polskim).

W 1996 r. powołano wojskową Caritas. Warto podkreślić, że Caritas Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego to jedyna działająca w strukturach wojska organizacja charytatywna na świecie. W Ordynariacie Polowym utworzono 87 Garnizonowych Zespołów Wojskowej Caritas, które pełnią dzieła miłosierdzia oraz organizują wśród wojskowych pomoc humanitarną i charytatywną dla potrzebujących w kraju i za granicą. Caritas niesie też pomoc potrzebującym rodzinom wojskowym, zwłaszcza wielodzietnym. Prężnie działa w wojsku duszpasterstwo honorowych dawców krwi.

Historię i działalność Ordynariatu Polowego ma przybliżyć Muzeum Duszpasterstwa Wojskowego, utworzone przy katedrze polowej Wojska Polskiego. Od 2008 r. prowadzone są prace remontowo-
-adaptacyjne w podziemiach katedry.

Na podstawie: www.ordynariat.opoka.org.pl